W sezonie grzewczym kontrole są intensywne – strażnicy i kominiarze przyjeżdżają bez zapowiedzi, sprawdzają paliwo, stan kotła i komin. Coraz częściej korzystają z dronów i analiz popiołu, więc „dym z komina” szybko zwraca uwagę. Grożą też kary (mandat do 500 zł, a w sądzie grzywna do 5 000 zł), dlatego warto mieć porządek… albo zrobić krok dalej i wymienić stary piec na nowoczesny, oszczędny i zgodny z przepisami
Kocioł i sposób palenia – czy urządzenie jest sprawne i nie „kopci”.
Paliwo – brak odpadów, lakierowanego drewna czy „przypadkowych” materiałów.
Kominy i wentylacja – drożność, dostęp do wyczystek, bezpieczeństwo.
Kontrola bywa szybka, ale potrafi być bardzo dokładna (w razie wątpliwości – pobranie próbek, drony).
Kontrola pieca zazwyczaj przebiega spokojnie i trwa kilkanaście minut. Funkcjonariusz straży miejskiej lub uprawniony kominiarz przychodzi do domu, by sprawdzić stan kotłowni i sposób ogrzewania budynku. Może wcześniej poinformować o wizycie, ale często pojawia się bez zapowiedzi. Zazwyczaj prosi o dostęp do pieca oraz komina, sprawdza, czym palisz i czy paliwo jest odpowiednie. Zwraca uwagę na ogólny stan urządzenia, drożność komina, obecność kratki wentylacyjnej i porządek w kotłowni. Podczas kontroli mogą też zostać sprawdzone dokumenty, takie jak protokół kominiarski, przegląd techniczny kotła czy zgłoszenie źródła ciepła do CEEB. W razie podejrzeń, że spalane są odpady, kontrolujący ma prawo pobrać próbkę popiołu do analizy. Jeśli wszystko jest w porządku – kontrola kończy się bez żadnych konsekwencji.
Palenie śmieciami – folie, plastiki, malowane drewno.
Mokre drewno lub złej jakości węgiel.
Brak czyszczenia kotła i komina – sadza, smoła, brak ciągu.
Zasłonięte kratki wentylacyjne.
Brak protokołu kominiarskiego lub przeglądu kotła.
Stare, dymiące piece typu „kopciuch”.
Masz stare, dymiące urządzenie i ciągłe nerwy przy kontrolach.
Chcesz niższych rachunków i stabilnej temperatury w domu.
Zależy Ci na spokoju i zgodności z lokalnymi przepisami.
Nowe kotły spalają czyściej, są wygodniejsze w obsłudze i szykujemy do nich komplet dokumentów do kontroli.
Oszczędność: przy dobrym doborze źródła i automatyce grzejesz taniej.
Komfort: sterowanie pokojowe/online, mniej obsługi, czystsza kotłownia.
Bezpieczeństwo i zgodność: montaż, rozruch, szkolenie, dokumenty „pod kontrolę”.
Dotacje: są programy, które mogą pokryć znaczną część kosztów, a w niektórych wariantach nawet do 100% kwoty netto sprzętu i montażu.
Podstawą jest art. 334 ustawy Prawo ochrony środowiska. Za palenie w kotle niezgodnym z uchwałą antysmogową albo mokrym drewnem grozi mandat do 500 zł. Gdy sprawa trafi do sądu, grzywna może sięgnąć 5 000 zł. Niezależnie od kary gmina może wydać decyzję nakazującą wymianę kotła.
Kontrolę mogą przeprowadzić wójt, burmistrz lub prezydent miasta i upoważnieni pracownicy, straż gminna lub miejska, policja oraz inspekcja ochrony środowiska. Kontrolujący sprawdza klasę kotła na podstawie dokumentów — sama tabliczka znamionowa zwykle nie wystarcza — więc trzymaj dokumentację kotła pod ręką.
Jeśli myślisz o wymianie kotła, zobacz ranking kotłów zgazowujących drewno 2026 i poradnik Dotacja Czyste Powietrze.
Wójt, burmistrz lub prezydent miasta i upoważnieni przez nich pracownicy, straż gminna lub miejska, policja oraz inspekcja ochrony środowiska. U osób prywatnych kontrola może odbyć się bez zapowiedzi.
Za naruszenie uchwały antysmogowej grozi mandat do 500 zł. Jeśli sprawa trafi do sądu, grzywna może wynieść do 5 000 zł. Gmina może też wydać decyzję nakazującą wymianę kotła.
Nie warto. Utrudnianie kontroli przeprowadzanej przez uprawniony organ jest przestępstwem z art. 225 Kodeksu karnego, zagrożonym karą do 3 lat pozbawienia wolności.
Dokument potwierdzający klasę kotła lub zgodność z ekoprojektem (świadectwo badań, deklaracja zgodności, instrukcja z danymi), protokół przeglądu przewodów kominowych i potwierdzenie zgłoszenia źródła ciepła do CEEB. Sama tabliczka znamionowa zwykle nie wystarcza.
Tak, jeśli ma klasę 5 lub spełnia ekoprojekt, a drewno ma wilgotność poniżej 20%. Taki kocioł spełnia uchwały antysmogowe w większości Polski. Wyjątki to m.in. Kraków (całkowity zakaz paliw stałych) oraz od 1.07.2026 woj. świętokrzyskie w budynkach, które da się przyłączyć do gazu lub sieci ciepłowniczej. Sprawdź uchwałę swojego województwa.
Źródła: Antysmogowe ABC (Urząd Marszałkowski Woj. Pomorskiego), Portal Samorządowy, 5.01.2026.
